2- روزه ى خاص: یعنى نگهدارى تمام اعضا و جوارح از گناهان، که چنین روزه دارانى پیرامون گناه نمى ‏روند و چشم آنان مى ‏بیند آنچه رضاى خدا در آن است و گوش و زبان و همه اعضاى آنان در خدمت خدا قرار مى‏ گیرد.

3- روزه خاص الخاص یا اخص: یعنى دور شدن از ما سوى الله و از قلب تمام مشاغل را غیر از خدا دور نمودن، که این نوع روزه فقط اختصاص به اولیاى خدا دارد.

با این بیان مبطلات هر نوع از انواع و درجات مذکور روزه به حسب همان نوع مى‏ باشد یعنى روزه ى عام با خوردن و آشامیدن و سایر مبطلات که در رساله‏ هاى علمیه ذکر شده، باطل مى‏ شود و روزه ى خاص نیز با انجام هر یک از منهیات و گناهان، و روزه اخص هم با واردات قلبى و خاطرات قلبى و توجه به غیر از آن عظمت تنزل مى‏یابد (به کتاب المحجة البیضاء، ج 2 ص 132 مراجعه شود.)

حضرت على علیه السلام فرمودد:

روزه داشتن قلب (از اندیشه ‏هاى گناه) بهتر است از روزه‏ى زبان و روزه‏ى زبان برتر است از روزه داشتن شکم(خوددارى از خوردن و آشامیدن(.

گروه بندى روزه داران

گروه اول: این گروه فقط از خوردن و آشامیدن و سایر مفطرات امساک مى‏کنند، ولى اعضا و جوارح آنان به انواع فضایح و آداب بد افطار مى‏کند، پس این روزه روزه‏ى اهل اهمال است.( بحارالانوار، ج 97، ص 345.)

گروه دوم: گروهى بعضى جوارح را از آداب زشت نسبت به مالک روز حساب حفظ مى‏کنند و در این روز بین حفظ و ضایع نمودن روزه در حال ترددّند )بعضى از اعضا را در بعضى ساعات حفظ مى‏ کنند(

گروه سوم: گروهى مستحبات و ادعیه وارده را نیز بر حسب عادتهاى همیشگى خود انجام دهند و این قید عادت، باعث عدم صحت نیت آنان است، لذا عملشان به مقدار اهمال خلوص آنان است.

گروه چهارم: گروهى به ضیافت الله وارد مى‏شوند در حالى که قلوبشان از معارف غافل است و بى نشاط و کسل هستند، گویى اعضا و جوارحشان سنگین شده است و با زور کارها را انجام مى ‏دهند، حال این گروه، حال کسانى است که هدایایى به طرف سلطان مى‏برند در حالى که از حمل این بار کراهت دارند، علاوه بر این که این هدایا به عیوبى آلوده است که مانع پذیرفتن آن میشود.

گروه پنجم: گروهى اعضا و جوارح را از افطار حفظ مى ‏کنند و آنچه به آنها متعلق است را اصلاح مى‏ کنند، لکن قلب را از خطورات و توجهاتى که مانع از عمل صالح است حفظ نمى ‏کنند.

گروه ششم: گروهى با قلوب و عقلهاى طاهر شده، وارد ماه رمضان مى‏شوند، زیرا در حضور خدایى که از غیب و نهان آگاه است، خود را از گناه مراقبت و محافظت نموده‏اند و نسبت به آنچه که خداى تبارک و تعالى خواسته بود تا در حفظ آن بکوشند، کوشیدند. حال اینان حال کسانى است که موفق به کسب رضایت مولا شده ‏اند.

گروه هفتم: و گروه دیگر به حفظ قلب و عقل و اعضا و جوارح از گناهان و عیوب و زشتى‏ها، کفایت و قناعت نکرده، بلکه خود را مشغول به اعمال صالح و نیکو نموده ‏اند که حضرت حق تعالى به آنان توفیق داد. )نه تنها ظروف وجودیشان را طاهر نگاه داشتند، بلکه به زیور و زینت مستحبات نیز آن را آراییده ‏اند( پس این گروه، صاحب تجارتى سودمند و مطالبى موفقیت ‏آمیز بوده ‏اند .

[ بازگشت به مقالات | صفحه اصلی بخش مقالات ]